दक्षिण–पूर्वी एशियामा ‘अनलाइन स्क्यामिङ’को जालो: नेपाली युवाहरू जोखिममा, उद्धार कार्य जारी

काठमाडौँ- दक्षिण-पूर्वी एशियाका विभिन्न देशहरूमा आकर्षक रोजगारीको प्रलोभन देखाई नेपाली युवाहरूलाई ‘अनलाइन स्क्यामिङ’ (ठगी)को दलदलमा फसाउने क्रम भयावह रूपमा बढ्दै गएको छ।

परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार, गिरोहहरूले मुलुकको बेरोजगारीको फाइदा उठाउँदै नेपाली नागरिकहरूलाई थाइल्याण्ड, म्यानमार, कम्बोडिया, लाओस र भियतनाम पुर्‍याएर बन्धक बनाउने र अवैध धन्दामा लगाउने गरेका छन्।

विशेष गरी कम्प्युटर सम्बन्धी ज्ञान भएका र मलेसिया वा युएईमा कार्यरत रहेका नेपालीहरू यस्ता गिरोहको मुख्य निशानामा पर्ने गरेका छन्।

मन्त्रालयका सहसचिव प्रकाश अधिकारीका अनुसार पीडितहरूलाई सुरुमा आकर्षक तलब र सुविधाको आश्वासन दिइन्छ, तर त्यहाँ पुगेपछि अनलाइन बेटिङ, क्यासिनो, फिसिङ र क्रिप्टो ठगी जस्ता आपराधिक क्रियाकलापमा संलग्न गराइन्छ।

तोकिएको कार्यलक्ष्य (टार्गेट) पूरा गर्न नसक्नेहरूलाई शारीरिक तथा मानसिक यातना दिने, राहदानी खोस्ने र हिँडडुलमा प्रतिबन्ध लगाउने जस्ता चरम शोषण हुने गरेको पाइएको छ।

कतिपय अवस्थामा आफ्नो सट्टामा अर्को व्यक्ति नल्याएसम्म छुटकारा नदिने सर्त समेत राखिने गरेको छ।

हालसम्म सरकारले थाइल्याण्ड र म्यानमारका स्क्यामिङ केन्द्रहरूबाट ३ सय ९२ जना नेपालीको उद्धार गरी स्वदेश फर्काइसकेको छ। मन्त्रालयका प्रवक्ता लोकबहादुर क्षेत्रीका अनुसार अझै ३ सय ९ जना नेपालीहरू उद्धारको पर्खाइमा छन्, जसमध्ये कम्बोडियामा मात्रै २ सय ४८ जना रहेका छन्।

म्यानमारमा गैरकानूनी रूपमा प्रवेश गरेका १८ जना नेपालीलाई त्यहाँको अदालतले एक वर्षको जेल सजाय सुनाएको छ र उनीहरूलाई रिहा गराउन कूटनीतिक पहल भइरहेको छ।

मन्त्रालयको तथ्याङ्कले यो समस्या वर्षैपिच्छे बढ्दै गएको देखाउँछ। २० देखि २५ वर्ष उमेर समूहका, अंग्रेजी र कम्प्युटर जानेका युवाहरू प्रायः चिनजानकै व्यक्ति वा आफन्तको माध्यमबाट यस्तो ठगीको जालोमा पर्ने गरेका छन्।

सरकारले यस अवधिमा ५ वटा ट्राभल एडभाइजरी र १२ वटा विज्ञप्ति जारी गर्दै वैदेशिक रोजगारीको नाममा हुने यस्तो ‘साइबर दासता’ बाट जोगिन र सचेत रहन आग्रह गरेको छ।